logotyp

infobox1

SRW561

top kontakt
DZIAŁ OBSŁUGI KLIENTA

32 888 58 58

Pakiet Mobilności został opublikowany w dzienniku urzędowym Unii Europejskiej w lipcu 2020r., a zaktualizowane przepisy socjalne dotyczące czasu jazdy, wymaganych przerw i odpoczynków kierowców obowiązują od 20 sierpnia 2020r. Stosowanie nowych przepisów nastręczało wielu problemów. Nikt w zasadzie nie potrafił odpowiedzieć jak należy rozumieć zapis o zorganizowaniu pracy w taki sposób, aby kierowca powrócił do domu lub centrum firmy co najmniej raz na 3 lub 4 tygodnie. Pytań bez odpowiedzi było dużo więcej. Komisja Europejska postanowiła pochylić się nad problemem i zapewnić jednolite rozumienie wdrożonych przepisów. W tym celu przygotowała pierwszy zestaw wyjaśnień, aby odpowiedzieć na najpilniejsze kwestie. Zagadnienia, w razie potrzeby będą stopniowo uzupełniane o dalsze kwestie dotyczące pozostałych postanowień Pakietu Mobilności. Należy jednakże pamiętać, iż jedynie Trybunał Sprawiedliwości jest uprawniony do wykładni prawa, a zatem wytyczne należy traktować tylko pomocniczo.

 

Najistotniejszym tematem jest powrót kierowcy do domu lub centrum logistycznego. Celem wdrożenia tego przepisu jest poprawa warunków pracy kierowców w transporcie drogowym poprzez unikanie spędzania przez nich zbyt długich okresów poza miejscem zamieszkania. Na przedsiębiorstwie transportowym spoczywa obowiązek zorganizowania pracy kierowców w taki sposób, aby byli w stanie wrócić do domu lub centrum logistycznego w każdym okresie trzech lub czterech kolejnych tygodni (w zależności od tego, czy kierowca miał dwa kolejne skrócone przerwy tygodniowe). Artykuł 8 ust. 8a rozporządzenia odnosi się do dwóch możliwych miejsc powrotu, które pracodawca musi zaoferować i zorganizować, a mianowicie centrum operacyjnego pracodawcy, w którym kierowca zwykle ma swoją bazę w państwie członkowskim siedziby pracodawcy lub miejsce zamieszkania kierowcy, jeżeli różni się od miejsca prowadzenia działalności przez pracodawcę. Jak stwierdzono w motywie 14 rozporządzenia, „[….] Kierowcy mają swobodę wyboru, gdzie spędzą okres odpoczynku”. A zatem do kierowcy należy wybór jednej z dwóch opcji oferowanych przez pracodawcę. Oznacza to, że kierowca może nie być zobowiązany przez pracodawcę do wyboru zakładu pracodawcy jako miejsca powrotu. Może pojawić się pytanie, gdy kierowca nie wybierze między tymi dwiema możliwościami. W takim przypadku pracodawca może wybrać między nimi, zgodnie z tym, co uważa za wygodniejsze. Dowody w tym kontekście obejmowałyby co najmniej zawiadomienie (np. e-mail) skierowane do kierowcy, ale bez działań następczych, w celu dokonania wyboru między miejscem zamieszkania lub centrum operacyjnym przedsiębiorstwa. Inną sprawą jest miejsce, w którym ostatecznie kierowca spędza swój odpoczynek. W tym względzie rozporządzenie nie określa żadnego konkretnego miejsca i nie może dojść do naruszenia prawa UE w tym zakresie. To pracodawca musi zaoferować możliwość powrotu zgodnie z rozporządzeniem. Zasada ustanawia obowiązek o charakterze organizacyjnym, połączony z obowiązkiem prowadzenia odpowiedniej ewidencji do celów kontroli przez właściwe organy. O ile kierowca ma możliwość wyboru miejsca odpoczynku, o tyle nie ma możliwości zwolnienia pracodawcy z obowiązku organizacji pracy umożliwiającej regularny powrót. To zobowiązanie spoczywa na przedsiębiorstwie transportowym, niezależnie od deklaracji kierowcy i jego ostatecznych wyników. Podsumowując, pracodawca ma obowiązek zaoferować kierowcy możliwość powrotu do miejsca zamieszkania lub do centrum operacyjnego pracodawcy, w którym kierowca normalnie przebywa, poprzez odpowiednią organizację pracy. Taka organizacja musi być aktywnie podjęta, bez specjalnego wniosku kierowcy. Przykład: polski kierowca zamieszkały na Słowacji i zatrudniony przez firmę mającą siedzibę w Polsce, wykonuje przewozy między Francją a Hiszpanią. Pracodawca musi zaoferować temu kierowcy wybór i odpowiednio zorganizować pracę, tak aby kierowca mógł regularnie wracać albo do miejsca zamieszkania (Słowacja), albo do centrum operacyjnego firmy (Polska). Kierowca może jednak poinformować pracodawcę o skorzystaniu z odpoczynku, np. u rodziny w Niemczech. Po przerwie kierowca pojedzie bezpośrednio z miejsca, w którym odpoczywał w Niemczech, do miejsca, w którym wznowi pracę (Hiszpania lub Francja).

Przedsiębiorstwa transportowe wykorzystują zapisy z tachografów, listy dyżurów kierowców lub inną dokumentację w celu udowodnienia przestrzegania obowiązku zorganizowania powrotu kierowcy (motyw 14 rozporządzenia (WE) nr 561/2006). Dokumenty potwierdzające, że pracodawca oferował kierowcy rzeczywistą możliwość powrotu do miejsca zamieszkania lub do centrum operacyjnego przedsiębiorstwa, mogą obejmować także np. bilety lub dowód z innych uzgodnień pomiędzy kierowcą a pracodawcą (np. dowód, że kierowca powrócił minibusem dostarczonym przez pracodawcę). Dowody należy przechowywać w pomieszczeniach przedsiębiorstwa i przedstawiać na żądanie organów kontrolnych państwa siedziby lub innego państwa członkowskiego. Nie należy żądać od kierowcy posiadania takich dokumentów. Po przeprowadzeniu kontroli drogowej organy kontrolne mogą zdecydować o zwróceniu się do organów państwa członkowskiego, w którym przedsiębiorstwo transportu drogowego ma siedzibę, o dodatkowe informacje na temat działalności kierowcy. Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 i dyrektywa 2006/22 / WE stanowią, że państwa członkowskie pomagają sobie wzajemnie w stosowaniu rozporządzenia i sprawdzaniu jego zgodności. Obowiązek pracodawcy dotyczący umożliwienia regularnego powrotu kierowcy ma charakter organizacyjny, połączony z obowiązkiem prowadzenia odpowiedniej ewidencji do celów kontroli przez właściwe organy. W związku z tym oświadczenie o zrzeczeniu się powrotów podpisane przez kierowcę (np. w ramach umowy o pracę) nie może zwolnić pracodawcy z obowiązku zaoferowania realnej możliwości powrotu, ani z obowiązku odpowiedniej organizacji pracy. Jeżeli kierowca kończy swój okres pracy w jednym z dwóch wybranych przez siebie miejsc powrotu lub w pobliżu jednego z tych miejsc, pracodawca nie ponosi żadnych dodatkowych kosztów dojazdu. W przypadku, gdy okres pracy poprzedzający powrót do jednego z dwóch miejsc kończy się w miejscu odległym od wybranego miejsca, wówczas obowiązek zorganizowania przez pracodawcę powrotu kierowców obejmuje również pokrycie wszystkich kosztów dojazdu. Jeżeli kierowca nie skorzysta z oferty pracodawcy co do powrotu i zdecyduje się spędzić okres odpoczynku w innym miejscu, wówczas wszelkie koszty dojazdu do i z tego miejsca powinny być pokryte przez kierowcę. Te same zasady dotyczą kierowców mających miejsce zamieszkania w państwie trzecim i zatrudnionych przez firmę mającą siedzibę w UE.

Komisja Europejska postanowiła uregulować także kwestię udokumentowania odbioru odpoczynku poza kabiną kierowcy. Art. 34 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 165/2014 stanowi, że państwa członkowskie nie nakładają na kierowców wymogu przedstawiania jakichkolwiek formularzy poświadczających czynności wykonywane przez kierowców poza pojazdem. Dotyczy to również sytuacji regularnego tygodniowego odpoczynku poza pojazdem. W związku z tym organy ścigania nie mogą wymagać od kierowców dokumentów potwierdzających, że ich regularny tygodniowy odpoczynek poprzedzający kontrolę drogową nie spędził w pojeździe. Kierowcy lub pracodawcy mogą zostać ukarani grzywną tylko za nieprzestrzeganie zakazu spędzania regularnego tygodniowego odpoczynku (lub odpoczynku trwającego ponad 45 godzin w ramach rekompensaty) w pojeździe, gdy ich kierowcy zostaną złapani na regularnym tygodniowym odpoczynku w pojeździe w momencie kontroli.

Musimy zwrócić także uwagę na odbiór odpoczynku tygodniowego regularnego podczas przeprawy promowej lub w pociągu. Rozporządzenie wskazuje, że regularne tygodniowe okresy odpoczynku i jakikolwiek tygodniowy okres odpoczynku trwający dłużej niż 45 godzin, wykorzystane w ramach rekompensaty za poprzednie skrócone tygodniowe okresy odpoczynku, nie mogą być wykorzystywane w pojeździe. W rezultacie kierowca nie może, przed wjazdem i po zjeździe na pokład, spędzać część swojego regularnego tygodniowego odpoczynku w pojeździe.

Marcin Mączyński

Ekspert SRW ds. ITD

rzetelna firma  fgz  medal gazele logo

szybki kontakt pani


DZIAŁ OBSŁUGI KLIENTA
szybki kontakt telefon 32 888 58 58
szybki kontakt koperta dok@srw.com.pl