logotyp

infobox1

top kontakt
DZIAŁ OBSŁUGI KLIENTA

32 888 58 58

Zgodnie z art. 171 § 1 kodeksu pracy w przypadku niewykorzystania przysługującego urlopu w całości lub w części z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy pracownikowi przysługuje ekwiwalent pieniężny. Czy przepisy prawa pracy określają termin wypłaty tego świadczenia należnego pracownikowi?

Problematyka naliczania i wypłacania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy określone zostały w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz. U. z 1997 r. Nr 2, poz. 14 z późn. zm.). Zarówno jednak we wspomnianym rozporządzeniu, jak i w kodeksie pracy ustawodawca nie sprecyzował, w jakim terminie należy wypłacić ekwiwalent.

Obowiązek pracodawcy

Uznaje się, że ekwiwalent za niewykorzystany urlop powinien być wypłacony w ostatnim dniu zatrudnienia, gdyż z tym dniem pracownik nabywa do niego prawo. W każdym terminie wcześniejszym pracownik ma jeszcze możliwość wykorzystać urlop „w naturze”. Świadczenie to jest bowiem ściśle związane z faktem rozwiązania stosunku pracy. W tym dniu roszczenie pracownika o wypłatę tego świadczenia staje się wymagalne, a w konsekwencji powstaje prawo pracownika do jego wypłaty. Dlatego też ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy powinien być wypłacony już w dniu rozwiązania stosunku pracy.

Jeśli ostatnim dniem zatrudnienia jest 31 sierpnia, to w tym dniu pracownik powinien otrzymać ekwiwalent oraz inne świadczenia przewidziane prawem, które nie wchodzą w skład wynagrodzenia za pracę (np. odprawa emerytalna).

W tym przypadku nie ma też znaczenia, czy wynagrodzenie jest wypłacane w ostatnim dniu miesiąca, czy też w terminie do 10 dnia miesiąca następnego (przypomnijmy, że zgodnie z art. 85 § 2 k.p. wynagrodzenie za pracę płatne raz w miesiącu wypłaca się z dołu, niezwłocznie po ustaleniu jego pełnej wysokości, nie później jednak niż w ciągu pierwszych 10 dni następnego miesiąca kalendarzowego). Świadczenia takiego jak ekwiwalent urlopowy nie należy bowiem traktować jako części wynagrodzenia za pracę i powyższy przepis, dotyczący terminu wypłaty wynagrodzenia, nie będzie miał zastosowania do tego świadczenia.

Co na to Sąd Najwyższy?

Termin wypłaty ekwiwalentu na ostatni dzień zatrudnienia potwierdził w swoich wyrokach Sąd Najwyższy:

  • w wyroku z dnia 05.12.1996 r. (sygn. akt: I PKN34/96) SN stwierdził, że roszczenie o ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop, bez względu na to, czy chodzi o urlop bieżący, czy też zaległy, staje się wymagalne w dniu rozwiązania stosunku pracy;
  • w wyroku z dnia 15.10.1976 r. (I PRN 71/76) SN stwierdził, że pracownik nabywa prawo do ekwiwalentu pieniężnego za nie wykorzystany urlop w dacie rozwiązania stosunku pracy;
  • w wyroku z dnia 29 marca 2001 r. (I PKN 336/00) Sąd Najwyższy stwierdził, że wraz z dniem rozwiązania stosunku pracy prawo pracownika do urlopu wypoczynkowego w naturze przekształca się w prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. W tym samym dniu rozpoczyna bieg termin przedawnienia roszczenia o ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane w naturze, a nieprzedawnione urlopy wypoczynkowe.

Niedotrzymanie terminu

Na tej podstawie należy stwierdzić, że termin wypłaty ekwiwalentu przypadający na dzień rozwiązania umowy o pracę, został pośrednio określony już w samej ustawie Kodeks pracy. Natomiast ustalenie przez strony w umowie o pracę czy w jakimkolwiek innym porozumieniu późniejszego terminu zapłaty ekwiwalentu, należy oceniać jako postanowienie mniej korzystne dla pracownika, niż wynika to z Kodeksu pracy, a w związku z tym jest nieważne.

Niedotrzymanie przez pracodawcę terminu wypłaty ekwiwalentu powoduje konieczność wypłacenia także odsetek za opóźnienie - zgodnie z art. 481 par. 1 kodeksu cywilnego w związku z art. 300 k.p. Odsetki takie należą się pracownikowi za cały czas opóźnienia, niezależnie od faktu, czy pracownik poniósł szkody i także wówczas, jeżeli opóźnienie było następstwem okoliczności, za które pracodawca nie ponosi odpowiedzialności.

Wypłacenie ekwiwalentu w dacie wypłaty wynagrodzenia za miesiąc, w którym doszło do ustania stosunku pracy, będzie niezgodne z przepisami prawa pracy. Zastanawiając się nad konsekwencjami w razie ewentualnej kontroli inspektora pracy PIP należy się liczyć się z wydaniem przez inspektora pracy decyzji administracyjnej (tzw. nakazu) zobowiązującej pracodawcę do wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. W związku z faktem, że niewypłacenie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, wyczerpuje znamiona wykroczenia, w którym mowa w art. 282 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy, pracodawca powinien się liczyć z nałożeniem przez inspektora pracy grzywny w postaci mandatu karnego lub też skierowania do sądu wniosku o ukaranie.

...

Należy przypomnieć, że roszczenia o zapłatę ekwiwalentu przedawniają się z upływem 3 lat. Tak więc pracownik może zatem domagać się wypłaty ekwiwalentu przez okres 3 lat, licząc od rozwiązania umowy o pracę.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 1996 r. (sygn. akt: I PKN34/96)
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 października 1976 r. (I PRN 71/76)
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 marca 2001 r. (I PKN 336/00)

Autor: Wojciech Mazur ekspert SRW ds. PIP

(artykuł ukazał się również na stronie www.hrpolska.pl)

rzetelna firma  

szybki kontakt pani


DZIAŁ OBSŁUGI KLIENTA
szybki kontakt telefon 32 888 58 58 szybki kontakt koperta dok@srw.com.pl


Szanowni Państwo, w ramach naszego serwisu stosujemy pliki cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. Więcej informacji w Polityce Prywatności.

Akceptuję pliki cookies